SỔ TAY GIỮ CHÂN & PHỎNG VẤN Ở LẠI (STAY-INTERVIEW PLAYBOOK)

MỤC ĐÍCH
Stay-interview là buổi trò chuyện chủ động với nhân sự bạn muốn giữ — TRƯỚC khi họ nghĩ tới việc nghỉ. Khác với exit-interview (đã quá muộn), stay-interview giúp phát hiện điều khiến người ta ở lại và điều đang bào mòn họ, khi còn kịp hành động. Nguyên tắc vàng: LẮNG NGHE là chính, quản lý nói dưới 30% thời gian, KHÔNG hứa hão, KHÔNG phòng thủ.

———
AI NÊN ĐƯỢC PHỎNG VẤN Ở LẠI
- Nhân sự chủ chốt (regretted-if-leave): [Điền tên/vai trò]
- Người có tín hiệu rủi ro: eNPS thấp, giảm nhiệt trong 1:1, giảm phát biểu, tăng nghỉ phép đột ngột
- Người vừa qua mốc quan trọng: thăng chức hụt, dự án căng, thay đổi quản lý

———
NHỊP THỰC HIỆN
- Tần suất: [Điền, ví dụ 2 lần/năm cho mỗi nhân sự chủ chốt]
- Thời lượng: 30-45 phút, không gian riêng tư, tắt thông báo
- Người thực hiện: quản lý trực tiếp (KHÔNG uỷ quyền cho HR nếu muốn tín hiệu thật)

———
BỘ CÂU HỎI MỞ (chọn 5-7 câu, không hỏi dồn)
1. Điều gì khiến bạn hào hứng nhất khi tới làm mỗi sáng gần đây?
2. Điều gì khiến bạn nản hoặc mất năng lượng nhất?
3. Nếu có một cây đũa thần đổi một thứ trong công việc, bạn đổi gì?
4. Bạn có thấy mình đang học và tiến bộ không? Theo hướng nào bạn muốn?
5. Bạn có thấy được ghi nhận đúng mức cho đóng góp của mình?
6. Điều gì có thể khiến bạn cân nhắc rời đi trong 12 tháng tới?
7. Tôi có thể làm gì khác đi để hỗ trợ bạn tốt hơn?

———
NGUYÊN TẮC LẮNG NGHE
- Im lặng sau câu hỏi; đừng vội lấp khoảng trống
- Hỏi tiếp bằng Kể thêm cho tôi nghe thay vì bào chữa
- Ghi lại nguyên văn cụm từ họ dùng
- KHÔNG hứa điều bạn không chắc thực hiện được

———
SAU BUỔI: CAM KẾT & THEO DÕI
- Chọn 1-3 hành động cụ thể, có chủ sở hữu và hạn chót
- Chốt lại với nhân sự trong vòng 1 tuần: Tôi nghe được X, tôi sẽ làm Y trước ngày Z
- Đặt lịch kiểm tra lại sau 1 quý

=== VÍ DỤ ĐÃ ĐIỀN ===
Nhân sự: Bạn Minh — Backend Engineer, 2 năm thâm niên, giỏi nhất nhóm, đang có dấu hiệu đi phỏng vấn ngoài.
Bối cảnh: Startup fintech Quận 1, TP.HCM, sau Series A tăng tốc, OT triền miên.

Ghi chú buổi phỏng vấn (quản lý: chị Trang):
- Câu hào hứng nhất: Minh nói thích các bài toán tối ưu hệ thống thanh toán, nhưng gần đây ít được chạm vì bận chữa cháy.
- Câu mất năng lượng: OT tới 9-10 giờ tối thành bình thường mới; cảm thấy kiệt sức.
- Cây đũa thần: Muốn một lộ trình lên senior rõ ràng bằng văn bản, không phải lời hứa miệng.
- Điều có thể khiến rời đi: Không thấy con đường phát triển + mệt mỏi vì OT.

Cam kết của chị Trang (chốt lại trong 3 ngày):
1. Viết lộ trình lên senior cho Minh với mốc đánh giá 6 tháng — chủ sở hữu: chị Trang — hạn: 30/01.
2. Áp trần OT 2 buổi/tuần và no-meeting Wednesday cho cả nhóm — hạn: tuần tới.
3. Giao lại 30% thời gian cho Minh làm bài toán tối ưu thanh toán — hạn: sprint tới.
Kết quả sau 1 quý: Minh ở lại, eNPS nhóm từ -11 lên +18, còn giới thiệu thêm 1 ứng viên.