Bài 5 — Tổng hợp & so sánh đối thủ: từ dữ liệu ra insight

Bảng dữ liệu ở bài 4 mới là "cái gì". Sếp cần "vậy thì sao" (so what). Bài này biến các hàng CompetitorRow thành bảng so sánh + insight có trích dẫn, đúng trọng tâm competitive intelligence.

Hai tầng của một báo cáo CI tốt

• Tầng dữ liệu — bảng so sánh khách quan, mỗi ô có nguồn.
• Tầng insight — nhận định rút ra: ai rẻ nhất, ai đang đầu tư vào đâu, đâu là khoảng trống (gap) cho ta.

Đừng trộn hai tầng. Người đọc cần nhìn số trước, rồi mới đến diễn giải.

Bước 1: Dựng bảng so sánh

Gom các CompetitorRow thành ma trận tiêu chí × đối thủ. Việc này làm bằng code, không cần LLM (rẻ và chính xác):

def build_matrix(rows, fields):
    table = []
    for f in fields:
        line = {"tiêu chí": f}
        for r in rows:
            fact = getattr(r, f)
            line[r.name] = fact.value if fact else "—"
        table.append(line)
    return table

Ô trống để "—" (chưa có dữ liệu), không để LLM đoán cho đầy.

Bước 2: Sinh insight có kỷ luật

Giờ mới dùng model mạnh (MODEL_SMART), nhưng chỉ cho nó nhìn bảng đã kiểm chứng, không cho tự thêm dữ kiện mới:

prompt = f"""Dưới đây là bảng so sánh đối thủ đã được kiểm chứng.
Hãy rút ra tối đa 5 insight. QUY TẮC:
- Chỉ dựa trên số trong bảng, không thêm dữ kiện ngoài.
- Mỗi insight nêu rõ số liệu và trích [nguồn].
- Nếu dữ liệu thiếu để kết luận, nói rõ 'chưa đủ dữ liệu'.

BẢNG:
{matrix_json}
"""

Insight tốt có công thức: Quan sát (số) → Ý nghĩa → Gợi ý hành động. Ví dụ: "MoMo miễn phí rút 3 lần/tháng còn ta thu phí ngay lần đầu [nguồn] → ta đang bất lợi ở nhóm rút thường xuyên → cân nhắc gói miễn phí 2 lần/tháng."

Bước 3: Phát hiện khoảng trống (gap analysis)

CI mạnh nhất khi tìm ra chỗ không ai làm hoặc mọi người làm dở. Quét bảng tìm:

• Tiêu chí mà tất cả đối thủ đều yếu → cơ hội cho ta.
• Tiêu chí mà chỉ 1 đối thủ mạnh vượt trội → mối đe dọa cần theo dõi.
• Ô trống ở nhiều đối thủ → có thể là thị trường chưa khai thác (hoặc dữ liệu thiếu — phải phân biệt).

Khung tư duy: Ma trận 2×2 Mối đe dọa/Cơ hội

Với mỗi phát hiện, xếp vào 1 trong 4 ô theo (mức tác động) × (độ chắc chắn dữ liệu). Chỉ báo cáo hành động cho ô "tác động cao + dữ liệu chắc". Ô "tác động cao + dữ liệu yếu" thì đưa vào mục "cần xác minh thêm", đừng biến thành khuyến nghị.

Sai lầm thường gặp

• Để LLM tự dựng bảng thay vì code — nó sắp xếp sai và có thể sửa số.
• Trộn insight với dữ liệu khiến người đọc không phân biệt được đâu là sự thật, đâu là diễn giải.
• Insight không kèm số và nguồn — thành cảm tính, sếp không tin.
• Coi ô trống là "đối thủ không có" — thực ra có thể chỉ là ta chưa tìm thấy nguồn.
• Kết luận mạnh từ dữ liệu yếu — 1 nguồn cũ mà dám khuyên đổi chiến lược.
• Nhồi 20 insight — sếp cần 3-5 cái quan trọng, không phải một danh sách.

Checklist khâu tổng hợp

• [ ] Bảng so sánh dựng bằng code, ô trống rõ ràng
• [ ] Insight chỉ dựa trên bảng đã kiểm chứng
• [ ] Mỗi insight có số + nguồn + gợi ý hành động
• [ ] Phân biệt "đối thủ không có" vs "ta chưa tìm thấy"
• [ ] Giới hạn 3-5 insight cốt lõi

Ví dụ: một insight đạt chuẩn vs một insight yếu

• Yếu: "MoMo có vẻ đang làm tốt hơn về phí." — cảm tính, không số, không nguồn, không hành động.
• Đạt chuẩn: "MoMo miễn phí 3 lần rút/tháng [1] trong khi ta thu 1.100đ ngay lần đầu [2]; nhóm khách rút ≥3 lần/tháng chiếm ~40% người dùng của ta → cân nhắc gói miễn phí 2 lần/tháng để chặn rời bỏ."

Khác biệt: insight đạt chuẩn neo vào con số cụ thể, dẫn nguồn kiểm chứng được, và kết bằng một hành động có thể ra quyết định. Khi soát báo cáo, hãy gạch bỏ mọi câu chỉ dừng ở 'có vẻ', 'dường như', 'nhìn chung' mà không có số phía sau.

Bài 6: xuất tất cả thành báo cáo có trích dẫn nguồn chuẩn.