Bối cảnh: PM đọc số, lãnh đạo cần câu chuyện
Trong phòng họp, lãnh đạo không có thời gian tự rút insight. Nếu bạn chỉ trình biểu đồ và nói "đây là số liệu", bạn đẩy gánh nặng suy luận sang họ — và họ sẽ rút ra kết luận riêng, thường sai. Narrative là phần bạn dẫn dắt họ đi từ dữ liệu đến kết luận đến hành động. Đây là nơi PM tạo khác biệt so với một dashboard tự động.
Nguyên tắc: mọi narrative tốt có SCR và trả lời "So what?"
Cấu trúc SCR (Situation – Complication – Resolution):
- Situation: bối cảnh mà mọi người đồng ý ("Chúng ta đặt mục tiêu activation 40%").
- Complication: điều bất ngờ/căng thẳng ("Nhưng tháng này rớt còn 34%").
- Resolution: điều cần làm ("Đề xuất dồn 1 sprint sửa bước OTP, ước cứu 200 user/tháng").
Ví dụ cụ thể
Input thô: "Activation 34%, giảm từ 41%. Onboarding vừa đổi. Bug OTP timeout." Narrative AI dựng: "Chúng ta kỳ vọng luồng onboarding mới nâng activation lên 40%+. Thực tế ngược lại: rớt 7 điểm còn 34%, trùng đúng thời điểm phát sinh lỗi timeout OTP. Nếu không sửa trong 2 tuần, ta mất thêm ~200 user kích hoạt/tháng. Đề xuất: ưu tiên fix OTP ngay sprint tới, đo lại sau 1 tuần." — gọn, có căng thẳng, có hành động.
Prompt mẫu: dựng narrative SCR
Bạn là trợ lý viết báo cáo cho lãnh đạo. Viết một narrative ngắn theo cấu trúc SCR (Tình huống – Vấn đề – Giải pháp), tiếng Việt, cho CEO.
Insight tôi đã kiểm chứng (KHÔNG thêm số nào ngoài đây):
- Activation: 34% (mục tiêu 40%, tháng trước 41%)
- Trùng thời điểm đổi onboarding + lỗi timeout OTP
- Ước tính tác động: ~200 user kích hoạt/tháng
Yêu cầu:
- Tối đa 120 từ, giọng tự tin nhưng không phóng đại.
- Mở đầu bằng KẾT LUẬN, không vòng vo.
- Kết bằng 1 đề xuất hành động rõ ràng + cách đo lại.
- Nêu 1 điểm bất định (điều ta chưa chắc).
Không bịa thêm số liệu.
Các bước làm
- Tự chốt 2-3 insight đã kiểm chứng (số đúng, đã đối chiếu nguồn).
- Nạp cho AI kèm ràng buộc "không thêm số ngoài danh sách".
- Yêu cầu narrative SCR, mở đầu bằng kết luận, kết bằng hành động.
- Bắt AI nêu ít nhất một điểm bất định (chống overclaim).
- Bạn biên tập lại giọng cho khớp văn hóa công ty và kiểm lại từng con số.
Template tái dùng: khung narrative
[Kết luận 1 câu, đặt lên đầu]
Tình huống: (điều mọi người đồng ý)
Vấn đề: (điều bất ngờ/căng thẳng — cái khiến ta phải họp)
Bằng chứng: (1 biểu đồ + con số then chốt)
Ý nghĩa (So what?): ...
Đề xuất (Now what?): (hành động + ai làm + đo lại thế nào)
Điểm bất định: (điều ta chưa chắc, cần theo dõi)
Sai lầm thường gặp
- Kể theo trình tự bạn phân tích, không theo trình tự người nghe cần. Bắt đầu bằng kết luận, đừng bắt đầu bằng phương pháp.
- Thiếu "So what?": trình số mà không nói ý nghĩa → lãnh đạo tự suy, thường sai.
- Overclaim: biến tương quan thành nhân quả ("đổi onboarding LÀM giảm activation" trong khi mới chỉ trùng thời điểm).
- Rủi ro AI — ảo giác thuyết phục: AI viết rất mượt và tự tin, dễ thêm con số hoặc khẳng định nhân quả bạn không có. Ràng buộc "không thêm số" và luôn yêu cầu nêu điểm bất định.
- Rủi ro rò rỉ: nếu insight chứa tên khách hàng/doanh thu nhạy cảm, ẩn danh trước khi đưa AI.
- Phụ thuộc quá mức: narrative của AI nghe đúng không có nghĩa là đúng. Bạn là người ký tên chịu trách nhiệm — đọc lại như thể sếp sẽ chất vấn từng câu.