Chất lượng AC phụ thuộc gần như hoàn toàn vào chất lượng prompt. Prompt lỏng lẻo cho ra AC chung chung, thiếu edge case, dùng từ mơ hồ. Bài này cho bạn một khung prompt tái sử dụng để lần nào cũng ra kết quả dùng được.
Công thức 5 khối: R-C-S-F-C
Một prompt sinh AC tốt gồm 5 khối:
- Role (vai trò): "Bạn là QA/BA có 10 năm kinh nghiệm về BDD."
- Context (bối cảnh): sản phẩm gì, người dùng là ai, luồng nào.
- Story: user story chuẩn "Là... tôi muốn... để...".
- Constraints (ràng buộc): quy tắc nghiệp vụ, giới hạn, phân quyền.
- Format (định dạng): Gherkin tiếng Việt, số lượng case, tiêu chí "đo được".
Prompt mẫu đầy đủ
# Vai trò
Bạn là chuyên gia QA/BA, thành thạo Gherkin/BDD.
# Bối cảnh
Sản phẩm: app ví điện tử cho người dùng phổ thông tại VN.
Màn hình: chuyển tiền nội bộ giữa hai ví.
# User story
Là người dùng đã đăng nhập, tôi muốn chuyển tiền cho người dùng
khác bằng số điện thoại để thanh toán nhanh.
# Ràng buộc nghiệp vụ
- Số tiền tối thiểu 10.000đ, tối đa 20.000.000đ/giao dịch.
- Cần xác thực OTP nếu giao dịch > 5.000.000đ.
- Số dư không đủ thì chặn.
# Yêu cầu đầu ra
- Viết bằng Gherkin, tiếng Việt.
- 1 happy path + tối thiểu 5 edge/negative case.
- Mỗi Then phải kiểm chứng được: nêu rõ thông báo/ trạng thái/số dư.
- Cuối cùng liệt kê 3 câu hỏi làm rõ nếu story còn thiếu thông tin.
Để ý khối cuối: yêu cầu AI đặt câu hỏi làm rõ. Đây là mẹo cực mạnh — thay vì AI tự bịa giả định, nó chỉ ra những chỗ mơ hồ để bạn quyết định.
Vì sao thứ tự 5 khối lại quan trọng
Nhiều PO viết prompt chỉ có mỗi story rồi thất vọng vì kết quả nông. Lý do: AI không có Role nên viết như người mới, không có Constraints nên tự bịa quy tắc, không có Format nên trả về đoạn văn khó dùng. Năm khối R-C-S-F-C bù đúng bốn lỗ hổng đó. Bạn không cần thuộc lòng — dán khung, điền chỗ trống, chạy. Sau vài lần, việc điền khung sẽ nhanh hơn cả viết một câu prompt tự do mà kết quả lại chặt hơn hẳn.
Các bước làm
- Lấy khung R-C-S-F-C, điền 5 khối từ story thật của bạn.
- Luôn thêm câu "mỗi Then phải kiểm chứng được".
- Thêm câu "liệt kê câu hỏi làm rõ" để lộ giả định.
- Chạy, đọc câu hỏi làm rõ trước, trả lời chúng.
- Chạy lại prompt kèm câu trả lời để ra bản AC hoàn chỉnh.
Template prompt tái dùng (copy để trống điền)
# Vai trò: chuyên gia QA/BA thạo Gherkin/BDD.
# Bối cảnh: [sản phẩm / người dùng / màn hình]
# User story: Là [ai], tôi muốn [gì], để [mục tiêu].
# Ràng buộc: [liệt kê quy tắc, giới hạn, phân quyền]
# Đầu ra: Gherkin tiếng Việt, 1 happy + tối thiểu [N] edge case,
# mỗi Then đo được; liệt kê câu hỏi làm rõ nếu thiếu thông tin.
Sai lầm thường gặp
- Prompt thiếu ràng buộc nghiệp vụ. AI sẽ ảo giác ra giới hạn (ví dụ "tối đa 10 triệu") không đúng với sản phẩm của bạn. Không nêu ràng buộc thì không trách được AI bịa.
- Không yêu cầu "đo được". Thiếu câu này, AI trả về Then kiểu "hệ thống báo lỗi" — QA không biết báo lỗi gì. Bắt buộc nêu thông báo/trạng thái cụ thể.
- Bỏ qua bước câu hỏi làm rõ. Bạn để AI tự đoán nghiệp vụ, và nó đoán sai. Luôn để AI lộ giả định trước khi chốt.
- Dán ràng buộc mật vào tool công cộng. Nếu ràng buộc chứa logic bảo mật nhạy cảm (ngưỡng chống gian lận thật), cân nhắc rò rỉ dữ liệu — hãy khái quát hóa con số hoặc dùng công cụ AI nội bộ được duyệt.