Vấn đề: mô tả mù mờ làm vỡ sprint
"Tối ưu trang chủ", "Cải thiện tìm kiếm", "Sửa lỗi thanh toán" — những story kiểu này không thể ước lượng, không thể test, và mỗi người hiểu một kiểu. Đến sprint, dev làm sai ý, QA không biết test gì, PO bị hỏi dồn. Làm rõ story là việc chiếm nhiều thời gian nhất trong refinement.
AI giúp bạn hai chiều: (a) hỏi ngược để lộ ra thông tin bạn còn thiếu, và (b) viết lại story theo mẫu chuẩn khi đã đủ thông tin.
Ví dụ cụ thể
Story gốc: "Cải thiện tìm kiếm sản phẩm".
AI hỏi ngược: Tìm kiếm đang chậm hay ra kết quả sai? Đối tượng là khách mua lẻ hay đại lý? "Cải thiện" đo bằng chỉ số gì (thời gian trả kết quả < 1s? tỉ lệ click vào kết quả đầu)? Có bao gồm gợi ý tự động không?
Trả lời xong, story trở thành: "Là khách mua lẻ, tôi muốn gõ tên sản phẩm và thấy gợi ý tự động trong < 1 giây, để tìm hàng nhanh hơn" + AC đo được. Từ "mờ" thành "ready".
Prompt mẫu — chế độ HỎI NGƯỢC (dùng trước)
Vai trò: PO coach giúp làm rõ user story.
Story hiện tại còn mù mờ: "[dán story]"Đừng viết lại vội. Trước hết, hãy đặt tối đa 6 câu hỏi LÀM RÕ
quan trọng nhất để story đủ điều kiện READY (ai, cái gì, giá trị,
cách đo thành công, phạm vi loại trừ, phụ thuộc).
Sắp xếp câu hỏi theo mức độ then chốt. Tiếng Việt.
Prompt mẫu — chế độ VIẾT LẠI (dùng sau khi đã trả lời)
Dựa trên thông tin sau, viết lại story theo mẫu:
"Là <persona>, tôi muốn <hành động>, để <giá trị>."
Kèm 3-6 tiêu chí chấp nhận dạng Given/When/Then, ĐO ĐƯỢC.
Ghi rõ mục NGOÀI PHẠM VI (out of scope).
CHỈ dùng thông tin tôi cung cấp; phần nào tôi CHƯA trả lời thì
ghi "[CẦN PO BỔ SUNG]", TUYỆT ĐỐI không tự bịa.Thông tin: [dán câu trả lời của bạn]
Các bước làm
- Chọn các story bị gắn nhãn "mù mờ" từ bài 1–2.
- Chạy prompt HỎI NGƯỢC, đọc câu hỏi của AI.
- Tự trả lời (hoặc hỏi stakeholder nếu bạn cũng chưa biết — đây là giá trị lớn: AI phơi ra khoảng trống hiểu biết).
- Chạy prompt VIẾT LẠI với câu trả lời.
- Rà mọi chỗ "[CẦN PO BỔ SUNG]" — đó là việc còn dang dở, không được để lọt vào sprint.
- Dán story đã ready trở lại backlog.
Template: khung story READY
Tiêu đề: __________
Là (persona): __________
Muốn (hành động): __________
Để (giá trị): __________
AC (Given/When/Then, đo được):
1. ______
2. ______
Ngoài phạm vi: __________
Phụ thuộc: __________
Câu hỏi mở còn lại: __________
Sai lầm thường gặp
- Để AI tự "điền vào chỗ trống". Đây là nguồn ảo giác nguy hiểm nhất: AI bịa ra AC nghe rất hợp lý nhưng sai ý business. Bắt buộc AI đánh dấu "[CẦN PO BỔ SUNG]" thay vì đoán.
- Nhảy thẳng sang viết lại mà bỏ bước hỏi ngược. Bạn sẽ nhận một story trau chuốt nhưng vẫn sai vì thiếu thông tin gốc.
- AC không đo được. "Nhanh hơn", "tốt hơn" là bẫy. Ép AI ra số/điều kiện kiểm chứng được.
- Rò rỉ ngữ cảnh nội bộ. Khi trả lời câu hỏi của AI, bạn dễ dán thông tin nhạy cảm (số liệu doanh thu, tên khách VIP). Ẩn danh trước.
Chốt bài
AI làm rõ story theo hai nhịp: hỏi ngược rồi viết lại, luôn đánh dấu chỗ thiếu. Story "mờ" thành "ready" nhanh gấp nhiều lần. Bài 4: gợi ý estimate.