Bài 6 — Kiến trúc Hybrid: RPA và Agent phân vai đúng chỗ

Giờ bạn có đủ mảnh ghép. Bài này lắp thành một kiến trúc hybrid vận hành được, với nguyên tắc phân vai rõ ràng để vừa thông minh vừa an toàn.

Nguyên tắc phân vai

• RPA làm "cơ bắp" deterministic: thao tác UI, ghi ERP/DB, các bước cần lặp lại chính xác 100% và audit từng bước.
• Agent làm "bộ não" ở rìa: hiểu input phi cấu trúc, lập kế hoạch, quyết định nhánh xử lý mềm dẻo.
• Ranh giới: agent quyết định làm gì, RPA thực thi phần nhạy cảm. Mọi hành động ghi dữ liệu quan trọng đi qua RPA/deterministic để giữ audit.

Ba mô hình hybrid phổ biến

• RPA gọi LLM (LLM là tool của RPA): phù hợp khi quy trình chủ yếu cứng, chỉ vài bước cần trí tuệ. Orchestrator là RPA. (Bài 3-4.)
• Agent điều phối, RPA là tool: phù hợp khi quy trình có nhiều ngoại lệ, agent lập kế hoạch và gọi RPA cho các thao tác cụ thể. (Bài 5.)
• Song song có bộ định tuyến (router): một bước phân loại đầu vào quyết định case đơn giản đi thẳng RPA, case phức tạp đi qua agent. Tối ưu chi phí.

Sơ đồ mô hình router

[Input] --> [Router phân loại]
              |            |
         đơn giản        phức tạp
              |            |
         [RPA thuần]   [Agent + tools]
              |            |
              └──> [Deterministic core: ghi ERP/DB, audit] <──┘

Router giúp bạn không đốt token cho 80% case dễ, chỉ dùng agent cho 20% case khó.

Các bước thiết kế kiến trúc hybrid

• Vẽ luồng hiện tại và đánh dấu từng bước: deterministic hay cần trí tuệ.
• Đặt "deterministic core": gom các bước ghi dữ liệu quan trọng vào vùng chỉ RPA/code chạm tới.
• Thêm router đầu vào để tách case dễ/khó.
• Định nghĩa hợp đồng dữ liệu (data contract) giữa agent và RPA: JSON schema cố định.
• Thiết kế điểm human-in-the-loop cho case vượt ngưỡng/low-confidence.
• Đặt observability: log, trace, và metric cho cả hai bên.

Data contract mẫu giữa agent và RPA

{
  "decision": "approve_refund | reject | escalate",
  "order_id": "string",
  "amount": 0,
  "reason": "string",
  "confidence": 0.0,
  "source": "agent | rpa | human"
}

RPA chỉ hành động khi contract hợp lệ và decision != escalate. Trường source giúp truy vết ai ra quyết định.

Khung tư duy: "Ai chịu trách nhiệm cho hành động này?"

Với mỗi bước có tác động thật (ghi tiền, gửi email khách), hỏi: nếu sai, ai chịu trách nhiệm và ta giải thích thế nào? Nếu câu trả lời khó vì "agent tự quyết" → đưa bước đó về deterministic hoặc thêm người duyệt.

Checklist kiến trúc hybrid

• [ ] Đã đánh dấu rõ vùng deterministic core (agent không ghi trực tiếp)
• [ ] Có router tách case dễ/khó để tối ưu chi phí
• [ ] Data contract giữa agent và RPA là JSON schema cố định, có validate
• [ ] Có điểm human-in-the-loop cho case rủi ro cao
• [ ] Mọi hành động thật đều log kèm source
• [ ] Có feature flag tắt agent, rơi về RPA thuần

Sai lầm thường gặp

• Để agent ghi thẳng vào ERP/DB quan trọng: mất audit, khó rollback. Đưa qua deterministic core.
• Không có router: mọi case đều qua agent, chi phí token tăng vọt không cần thiết.
• Data contract lỏng lẻo: agent trả format khác nhau, RPA hỏng liên tục.
• Không đánh dấu source quyết định: khi có sự cố, không truy được ai/agent nào gây ra.
• Bỏ quên feature flag: khi agent lỗi giữa giờ cao điểm, không có đường lui nhanh.

Bài 7 sẽ đi vào migration thực tế: chuyển một quy trình RPA đang chạy production sang hybrid mà không gãy.